Bir kulakta veya iki kulakta saatler içinde ya da birkaç gün içinde gelişen işitme azalması, aynı gün değerlendirilmelidir. Özellikle son üç gün içinde başlayan değişiklikte, mümkünse 24 saat içinde KBB uzmanına ulaşılmalıdır. KBB değerlendirmesine erişilemiyorsa acil servise başvurulmalıdır.
Ani işitme kaybı bazen yalnızca kulakta tıkanıklık, basınç veya dolgunluk hissiyle fark edilir. Kulak ağrısının olmaması ya da kişinin bunu kulak kirine bağlaması, önemli bir işitme sorununu dışlamaz. Evde damla denemek veya kendiliğinden açılmasını beklemek uygun değerlendirmeyi geciktirebilir.
Ani işitme kaybı nedir?
Günlük dilde birden gelişen her işitme azalmasına bu ad verilebilir. Tıbbi değerlendirmede ise özellikle iç kulak kaynaklı, kısa sürede ortaya çıkan sensörinöral işitme kaybının tanınması önem taşır. İşitme testi, kaybın türünü ve derecesini gösterir.
Kulak kiri, orta kulak sıvısı veya başka iletim sorunları da aniden az duyma hissi oluşturabilir. Bunları iç kulak kaynaklı kayıptan ayırmak için muayene gerekir. Kişinin yalnızca belirtilerine bakarak evde güvenilir bir ayrım yapması mümkün değildir.
Hangi belirtiler görülebilir?
Sabah uyandığında bir kulağın az duyması, telefonla konuşurken iki kulak arasında fark edilmesi veya seslerin boğuklaşması sık anlatılan durumlardır. Yeni başlayan çınlama, kulakta dolgunluk ve baş dönmesi eşlik edebilir. Bazı kişilerde işitme kaybı hafif, bazılarında ileri derecededir.
Belirtilere kol veya bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, yüzde yeni gelişen kayma ya da belirgin yürüme güçlüğü eklenirse 112 aranmalıdır. Bu birliktelik, işitme sorununun ötesinde acil nörolojik değerlendirme gerektirebilir.
Neden ortaya çıkar?
Ani iç kulak işitme kaybında birçok hastada kesin neden gösterilemez. İç kulaktaki iltihabi süreçler, bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar, dolaşım sorunları ve başka durumlar araştırılabilir. Ancak her hastada aynı nedenin bulunduğunu söylemek doğru değildir.
Başlangıç zamanı, yakın zamanda geçirilen hastalıklar, travma, gürültü, kullanılan ilaçlar ve önceki ataklar hekime aktarılmalıdır. Daha önce başka bir nedenle işitme kaybı bulunması, yeni gelişen değişikliğin önemini azaltmaz.
Tanı nasıl konur?
Kulak muayenesi ile dış ve orta kulak nedenleri değerlendirilir. Ardından mümkün olan en kısa sürede odyometri yapılır. Test yalnızca başlangıçta değil, tedaviye yanıtı değerlendirmek için takipte de önemlidir.
İşitme siniri boyunca yer alan bazı nedenleri araştırmak amacıyla MR veya uygun hastalarda başka incelemeler planlanabilir. Kan testleri, öykü ve muayenenin işaret ettiği durumlara göre seçilir. Her hastada geniş bir tetkik listesine veya rutin beyin tomografisine ihtiyaç duyulmaz.
Tedavide hangi seçenekler vardır?
Kortikosteroidler, uygun hastalarda erken dönemde değerlendirilen tedavi seçeneklerindendir. Ağızdan veya kulak zarından orta kulağa uygulanan enjeksiyonlarla verilebilir. Uygulama şekli; işitme kaybına, başvuru zamanına, önceki tedavilere ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir.
İlk haftalar, özellikle ilk iki hafta tedavinin değerlendirilmesi açısından önemlidir. Bu süre, başvurmak için beklenebileceği anlamına gelmez. İlk tedavi sonrasında yeterli düzelme olmazsa belirli bir zaman aralığında kulak içi uygulamalar veya seçilmiş hastalarda kortikosteroid tedavisine ek hiperbarik oksijen gündeme gelebilir.
Kortizonun kan şekeri ve tansiyon gibi durumları etkileyebileceği dikkate alınır. Tedavi, internetten edinilen bir doz şemasına göre başlanmamalıdır. Antiviral veya damar genişletici ilaçlar, nedeni gösterilemeyen her ani işitme kaybında rutin olarak önerilen tedaviler değildir.
İşitme tamamen geri gelir mi?
İyileşme kişiden kişiye değişir. Kaybın derecesi, eşlik eden bulgular ve başvuru zamanı sonucu etkileyebilir. Erken değerlendirme tedavi fırsatını korur; ancak tam iyileşme garantisi vermez. Belirtiler hafiflese bile kontrol işitme testleri aksatılmamalıdır.
Kalıcı kayıp bulunursa işitme cihazı, uygun implant seçenekleri ve iletişim desteği görüşülebilir. Çınlama veya dengesizliğin devam etmesi de ayrıca ele alınır. Başvurunun üzerinden zaman geçmiş olması, değerlendirmeden artık yarar sağlanamayacağı anlamına gelmez.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi ve takip planı, muayene bulgularına ve bireysel ihtiyaçlara göre belirlenir.
İlgili sayfalar: İşitme Kaybı ve İşitme Testleri; Kulak Çınlaması; Kulak Kiri ve Tıkanıklık; İşitme Cihazları ve Koklear İmplant